close
تبلیغات در اینترنت
تقلید

سيماي اسلام

تقلید
امروز چهارشنبه 23 آبان 1397
تبليغات تبليغات

آخرين ارسالي هاي انجمن

تقلید

 

 خلـق را تقليـدشان بر باد داد                        اي دو صد لعنت بر اين تقليد باد

 (مولوي)

 

                   اگر تقليد بودي شيوه اي خوب              پيمـبر هـم ره اجـداد رفـتي

             (اقبال لاهوري)

 

لازم به تذکر است که بعضي از مذاهب به خاطر تقليد بوجود آمده اند، و در صدر اسلام و همينطور در سه قرن اول که بهترين قرون است، از تقليد خبري نبوده است، و تقليد باعث از بين رفتن عقول مي شود و مردم را گوسفند صفت بار مي آورد.

 شکسپير مي گويد: از تيزترين چاقو هم اگر استفاده نشود کند مي گردد. در مورد عقل نيز مردم با تقليد خود آنرا تعطيل کرده اند و در واقع آنرا از کار انداخته اند و براي همين است که هر کس هر چيزي بگويد بدون تحقيق مي پذيرند.

 

به يزدان که گر ما خرد داشتيم             کجا اين سر انجام بد داشتيم

(فردوسي)

انسان مي بايست خود طريقه انديشيدن را ياد بگيرد و به قول معروف: من شيفته استادي هستم كه انديشيدن را به من بياموزد نه انديشه ها را.

خداوند نيز کافران را در بي عقلي به چهارپايان تشبيه مي کند و حتي بدتر از چهارپايان، در سوره فرقان آيه44 اين چنين آمده:

﴿ أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ ۚ إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ ۖبَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا  ﴾.

«يا پنداري که اکثر اين کافران (حرفي) مي شنوند يا (فکر و) تعقلي دارند اينان در (بي عقلي) بس مانند چهارپايانند بلکه (نادان و) گمراه تر».

و در سوره اعراف/179 آمده:

﴿ وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ ۖ لَهُمْ قُلُوبٌ لَّا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَّا يَسْمَعُونَ بِهَا ۚ أُولَـٰئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ ۚ أُولَـٰئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ  ﴾.

«و به راستي بسياري از جن و انس را براي دوزخ آفريده ايم (چراکه) دلهايي دارند که با آن در نمي يابند، و ديدگاني دارند که با آن نمي بينند، و گوشهايي دارند که با آن نمي شنوند، اينان همچون چارپايانند، بلکه گمراه تر، اينان غافلانند».

در آيات ديگر قرآن نيز مرتب سفارش به تعقل و تدبر شده است و تقليد قدرت تعقل را از بين خواهد برد.

البته ائمه اربعه خودشان به تقلید از آنها اعتقاد ندارند و بلکه حتی اینکار را نکوهش می کنند و تقلید چیزی است که مردم ما آن را باب کرده اند و گرنه چیزی نیست که مثل بقیه مذاهب دیگر آنچنان فراگیر شده باشد و یا ریشه دوانده باشد .

همانطور که شيخ محمد بن عبدالوهاب گفته: هرگاه راي امام احمد و شاگردان و يارانش با هم اختلاف داشتند ما قرآن و سنت را معيار آن اختلاف قرار مي دهيم نه راي اصحاب و شاگردان او را، و در مجموع هرگاه اختلافي را ديديد قرآن و سنت را معيار آن قرار بدهيد. (مؤلفات الشيخ محمدبن عبدالوهاب 3/32-33 ) و امام شافعي خطاب به شاگردانش گفته است: هرگاه حديثي را صحيح دانستيد (و آن با راي من مخالف بود) راي مرا به ديوار و کناري پرت کنيد. و در جايي ديگر گفته: وقتي حديث صحيحي بود مذهب من همان حديث است.

 امام احمد بن حنبل گفته: از من تقليد نکنيد، بلکه بگيريد از همانجايي که ما گرفتيم، يعني قرآن و سنت، در جايي ديگر نيز گفته: از کساني که به دليل صحيح (از قرآن و سنت) را مي دانند و راي و نظر سفيان را به جاي آن مي پذيرند، تعجب مي کنم، زيرا خداوند مي فرمايد:

﴿ ž لَّا تَجْعَلُوا دُعَاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاءِ بَعْضِكُم بَعْضًا ۚ قَدْ يَعْلَمُ اللَّـهُ الَّذِينَ يَتَسَلَّلُونَ مِنكُمْ لِوَاذًا ۚ فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ  ﴾. (نور/63 )

«(اي مومنان) شما دعاي رسول و ندا کردن او را مانند نداي بين يکديگر قرار مدهيد خدا به حال آنان که براي سرپيچي از حکمش به يکديگر پناه برده و رخ پنهان مي دارند آگاهست، پس بايد کسانيکه امر خدا را مخالفت مي کنند بترسند که مبادا به فتنه بزرگ يا عذاب دردناک گرفتار شوند».

امام مالک نيز گفته به غير رسول خدا ص سخن و راي هرکس را مي توان پذيرفت يا کنار گذاشت. و به طور کلي از امامان اربعه نقل شده که ديگران را از قبول قول خود بدون آگاهي از دلايل آن، نهي کرده اند.

 در سوره احزاب/21 نيز آمده: ﴿ ô‰s لَّقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّـهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن كَانَ يَرْجُو اللَّـهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّـهَ كَثِيرًا ﴾. «يقيناً براى شما در [روش و رفتار] پيامبر خدا الگوى نيكويى است براى كسى كه همواره به خدا و روز قيامت اميد دارد و خدا را بسيار ياد مى‏كند».

پس سنت پيامبر ص را بايد الگو و سرمشق قرار داد و اوست که در قرآن اسوه حسنه ناميده شده است (احزاب/21)، پس نمي توان به طور کامل و کورکورانه از شخصي تقليد نمود و به طور کامل سخنان او را پذيرفت، چون هيچ کس معصوم نيست و ممکن است اشتباه کند و پيامبران الهي نيز مجهز به وحي الهي بوده و هرگاه دچار خطا يا اشتباهي مي شده اند، از طريق وحي الهی مطلع مي گشته اند که آيات آن موجود است، مثل سوره تحريم/1 که پيامبر ص حلالي را حرام کرد که خطاب به او وحي شد و از اينکار منع شد و در جاهاي ديگر از قرآن نيز آمده که حتي پيامبر نمي‌تواند احکام خداوند را تغيير دهد، مثلاً در سوره مائده /49 به پيامبر ص خطاب شده:

﴿  وَأَنِ احْكُم بَيْنَهُم بِمَا أَنزَلَ اللَّـهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَن بَعْضِ مَا أَنزَلَ اللَّـهُ إِلَيْكَ ۖ فَإِن تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ اللَّـهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ النَّاسِ لَفَاسِقُونَ  ﴾.

«و تو بدانچه خدا به تو فرستاده ميان مردم حکم کن و پيرو خواهشهاي آنان مباش، و بينديش که مبادا تو را فريب دهند و در بعضي احکام که خدا به تو فرستاده (تقاضاي تغيير کنند)، پس هرگاه از حکم خدا روي گردانيدند بدان که خدا مي خواهد آنها را به عقوبت بعضي گناهانشان گرفتار سازد و همانا بسياري از مردم فاسق هستند.

و در سوره انعام/114 آمده: ﴿  أَفَغَيْرَ اللَّـهِ أَبْتَغِي حَكَمًا وَهُوَ الَّذِي أَنزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتَابَ مُفَصَّلًا ۚ وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِّن رَّبِّكَ بِالْحَقِّ ۖ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ ﴾.

«آيا من غير خدا حاکم و داوري بجويم و حال آنکه او خدائيست که کتابي که همه چيز در آن بيان شده به شما فرستاده، و آنان که به آنها کتاب دادیم مي دانند که اين قرآن از خداي تو بر تو به حق فرستاده شده، پس در آن البته هيچ شک و ترديد راه مده».

يا در سوره احزاب/2 آمده: ﴿ وَاتَّبِعْ مَا يُوحَىٰ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ ۚ إِنَّ اللَّـهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا ﴾. «تنها از آنچه به تو از جانب خدا وحي مي شود پيروي کن که خدا به هرچه مي کنيد کاملا آگاهست».

 پس وقتي پيامبر (ص) اجازه حلال يا حرام کردن چيزي را ندارد، بنابراين تکليف ديگران کاملاً روشن است، و در سوره نحل/116 آمده: 

﴿ وَلَا تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَـٰذَا حَلَالٌ وَهَـٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوا عَلَى اللَّـهِ الْكَذِبَ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّـهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ   ﴾.

«و به سبب دروغى كه زبانتان گوياى به آن است، نگوييد: اين حلال است و اين حرام، تا به دروغ به خدا افترا بزنيد [كه اين حلال و حرام حكم خداست‏] مسلماً كسانى كه به خدا دروغ مى‏بندند، رستگار نخواهند شد».

در سوره شوري/21 آمده:

﴿ أَمْ لَهُمْ شُرَكَاءُ شَرَعُوا لَهُم مِّنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَن بِهِ اللَّـهُ ۚ وَلَوْلَا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗ وَإِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ  ﴾.

«آيا مشركان و كافران معبودانى دارند كه بى‏اذن خدا آيينى را براى آنان پايه‏گذارى كرده‏اند؟ [در صورتى كه پايه‏گذارى آيين، حق ويژه خداست و كسى را نرسد كه از نزد خود آيينى بسازد] اگر فرمان قاطعانه خدا بر مهلت يافتنشان نبود، مسلماً ميانشان [به نابودى و هلاكت‏] حكم مى‏شد و بى‏ترديد براى ستمكاران عذابى دردناك خواهد بود».

 و پيامبر (ص) نيز چنانچه خطايي مي کرده است، توسط وحي آگاه مي شده است، مثل سوره توبه/43 که در آن آمده است: ﴿ عَفَا اللَّـهُ عَنكَ لِمَ أَذِنتَ لَهُمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَتَعْلَمَ الْكَاذِبِينَ  «اي رسول، خداوند تو را ببخشد چرا قبل از اينکه دروغگو از راستگو بر تو معلوم شود به آنها اجازه دادي؟».

يا آيات اول سوره عبس و همينطور خطاي حضرت داود در قضاوت بين دو نفر که در سوره ص/21/22/23/24/25 بيان شده و همينطور آيات ديگر.

پس تقليد از کسي صحيح نيست ، جز شخص رسول خدا (ص) و طبق آیه صریح قرآن همه چیز بابد به خدا و رسول برگردانده شود خداوند در آیه 59 مائده می فرماید :  

 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّـهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّـهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّـهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا

 ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از خدا (با پیروی از قرآن) و از پیغمبر (خدا محمّد مصطفی با تمسّک به سنّت او) اطاعت کنید، و از کارداران و فرماندهان مسلمان خود فرمانبرداری نمائید (مادام که دادگر و حقّگرا بوده و مجری احکام شریعت اسلام باشند) و اگر در چیزی اختلاف داشتید (و در امری از امور کشمکش پیدا کردید) آن را به خدا (با عرضه‌ی به قرآن) و پیغمبر او (با رجوع به سنّت نبوی) برگردانید (تا در پرتو قرآن و سنّت، حکم آن را بدانید. چرا که خدا قرآن را نازل، و پیغمبر آن را بیان و روشن داشته است. باید چنین عمل کنید) اگر به خدا و روز رستاخیز ایمان دارید. این کار (یعنی رجوع به قرآن و سنّت) برای شما بهتر و خوش فرجام‌تر است) 

 

( بر گرفته از کتاب بازگشت به صدر اسلام ( با تصرف 

 

دسته بندي: عقیده,
مطالب مرتبط :

ارسال نظر

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی

مطالب تصادفي

مطالب پربازديد